Achter de muren van een gevangenis gebeurt iets bijzonders

Marlies de Bats, mede-oprichter van Dutch Cell Dogs neemt je mee achter de schermen bij trainingen van Dutch Cell Dogs in gevangenissen en andere forensische instellingen. Hier werken asielhonden en ex-laboratoriumhonden samen met gedetineerden en cliënten/ patiënten aan herstel. Dutch Cell Dogs traint al meer dan 15 jaar honden die vaak te maken hebben gehad met verwaarlozing, mishandeling of simpelweg onbegrip, en koppelt die aan mensen die zelf ook een nieuwe start zoeken.

“We trainen volledig met positieve bekrachtiging: een clicker, beloningen, ongewenst gedrag negeren. Voor een asielhond die in het asiel terecht is gekomen door “ongewenst gedrag” en daardoor vaak gecorrigeerd/ mishandeld is, betekent dit een wereld van verschil.

Maar wat wil je een hond dan leren? En wat gun je een mens?

Door corona veranderde de instroom van asielhonden drastisch. Veel dieren zijn opgegroeid met te weinig socialisatie en raken snel overweldigd door het dagelijks leven. Bij buitenlandse honden zien we vaak grote angst. Dan is het niet relevant of een hond tien keer netjes de opdracht “zit” kan uitvoeren.

Dan gaat het om de rugzak: wat stop je erin om het leven weer aan te kunnen? Kan een hond zich weer veilig voelen bij mensen?

Soms bestaat een training vooral uit rustig buiten lopen, observeren, ervaren dat de wereld niet altijd bedreigend is. Dat vraagt geduld van de gedetineerde trainer — én het vraagt dat hij zelf weer leert voelen wat er bij hem gebeurt. De match die we maken tussen hond en trainer wordt dan ook heel bewust gedaan: wie kan wie helpen? Gebaseerd op beide in hun kracht te zetten, maar ook op weer voelen, weer emoties durven laten zien, minder vanuit het hoofd te trainen maar meer vanuit het hart. Dat kan betekenen dat tijdens het trainingsprogramma de honden ieder op een totaal andere manier getraind worden.

Wat heeft een hond nodig?

Hoe vullen wij de rugzak van de hond met positieve ervaringen waardoor hij zich kan handhaven in de huidige maatschappij. Wat is er nodig? Sommige honden starten het programma met alleen maar rustig wandelen, rondkijken, de zon op hun vacht voelen, het gras ruiken en wennen aan iemand die rustig, niet vragend gewoon met hem meeloopt. Samen de wereld ontdekken en kijken hoe je daarop kan/ wil reageren, ook voor de gedetineerden een hele uitdaging, om zo geconfronteerd te worden met je eigen gevoel. Kijk naar wat de hond nodig heeft, adem rustig in en uit en geef de hond vertrouwen.

We trainen niet op doelen, maar eerder de weg naar het doel is belangrijker geworden. Niet dat een hond 10x achter elkaar kan zitten omdat wij dat getraind hebben, maar dat een hond genoeg vertrouwen in mensen heeft gekregen dat hij wil én kan samenwerken. Met name voor de buitenlandse honden die vaak heel veel angst hebben, is vertrouwen enorm belangrijk om open te staan iets te leren. We zien dit ook bij ex-laboratoriumbeagles die sinds 2024 ook in ons programma zitten. Aangezien zij zijn opgegroeid in de steriele omgeving van een laboratorium kennen zij deze wereld totaal niet. Onze trainingen zorgen ervoor dat ze beetje bij beetje de wereld leren kennen, vertrouwen opbouwen in mensen en een eigen identiteit ontwikkelen.

Open staan voor nieuwe indrukken zonder angst, zonder dwang, dáár willen wij hun rugzakjes mee vullen en daar zijn gedetineerden en cliénten van andere gesloten instellingen keihard mee bezig. Dat ik daar getuige van mag zijn, maakt elke training weer super bijzonder en onvergetelijk.

In de ruim 15 jaar dat wij nu trainen zijn wij heel veel lieve, grappige, mooie hoopvolle honden tegengekomen waarvan veel een onvergetelijke, blijvende indruk hebben achtergelaten. Zo ook Donnie …

Intake met de deelnemers.

Wanneer wij gaan trainen in een instelling, is er vooraf een intake gesprek met alle deelnemers om te kijken hoe ze zijn en wat voor een type hond wij aan ze kunnen koppelen. 8 weken lang intensief trainen vraagt commitment maar ook wederzijds vertrouwen en liefde, dus de match die wij maken is voor alle partijen heel belangrijk!

Bij het intakegesprek in een reguliere instelling (volwassen detentie) waren 6 man aanwezig die allemaal toch wel wat nerveus en zenuwachtig waren, maar ook super enthousiast dat zij voor de training waren geselecteerd. Allemaal behalve één man die heel zwijgzaam en teruggetrokken aan tafel zat. Tijdens het gesprek is er ook altijd een hond aanwezig die volop de aandacht kreeg van iedereen, maar niet van hem …..een vluchtige aai en dat was het. Somber, zwijgzaam en in zichzelf gekeerd en daar moesten wij een asielhond bij vinden, zodat zij samen als team het beste uit elkaar naar boven zouden brengen.

In het asiel kregen wij een lijst met honden die dringend hulp nodig hadden en in aanmerking kwamen om ons trainingsprogramma in te gaan, en daar was hij …

Donnie

Donnie; kruising Pincher, klein, druk, super vrolijk en oorspronkelijk beige gekleurd. Oorspronkelijk beige, maar dat was slecht te zien omdat het grootste gedeelte van zijn rug kaal en geblakerd was. Donnie woonde bij een jongen die op een dag zijn dealer niet meer kon betalen en mocht kiezen of hijzelf in brand werd gestoken of zijn hond …. Bij een tweede poging kon gelukkig de politie ingrijpen en werd Donnie naar het asiel gebracht. In het asiel werd hij liefdevol opgeknapt en leek hij het trauma goed te verwerken, alleen plaatsing bleef uit omdat hij voor veel mensen een raar uiterlijk had.

Toen wij hem voor het eerst zagen, stond daar een hondje bruisend vol energie en nog steeds vol aandoenlijk vertrouwen in mensen. Hij werd gekoppeld aan onze sombere, zwijgzame deelnemer.

En waar wij allemaal op hoopte, gebeurde ook; in no time had Donnie de harten gestolen van alle deelnemers, en was zijn trainer volledig veranderd in een zachte, vriendelijke man die regelmatig vol emotie naar zijn hond keek. Tijdens een rustmoment in de training lag Donnie intens tevreden op schoot bij zijn trainer, terwijl hij zachtjes met crême werd ingesmeerd op zijn kale huid. Zijn trainer vertelde dat hij al heel lang vastzat in zijn eigen woede en frustratie en dat hij het leven eigenlijk al opgegeven had.

“Maar hoe kan ik boos blijven als ik zie wat dit hondje allemaal heeft meegemaakt en toch verdergaat? Wat mij is overkomen, heb ik zelf veroorzaakt, maar hier zit een hond die zwaar mishandeld is en toch ergens de kracht vandaan heeft gehaald om niet op te geven en door te gaan met leven. Een hondje van amper 8 kg. die mij zo’n geweldige levensles meegeeft; wie had dat gedacht!”

Een voorbeeld voor iedereen

Donnie heeft na de training een geweldig thuis gevonden, maar nog steeds heb ik spijt dat ik hem niet zelf geadopteerd heb. Hij is een geweldige ambassadeur voor Dutch Cell Dogs, een voorbeeld van hoop, een voorbeeld voor iedereen dat het leven wel maakbaar is en dat je van iedere dag moet genieten, hoe moeilijk het soms ook lijkt”.

NB: wegens privacyregels staat de trainer noch Donnie op de afbeelding behorende bij het artikel.